Zoeken in deze blog

dinsdag 20 maart 2012

Niet-vorderende-ontsluiting, weeënzwakte en buitenkantoplossingen

In mijn boek Vrije geboorte beschrijf ik in het hoofdstuk 'In de stroom' wat je kunt doen (en niet doen) om een bevalling te laten gebeuren, om je te blijven overgeven en ontspannen zodat je lichaam haar werk vanzelf kan doen.

Je kunt erop vertrouwen dat het geboorteproces zich vanzelf ontvouwt. Ik kan het niet vaak genoeg zeggen: Onze prachtige  ingenieuze vrouwenlichamen zijn ervoor gemaakt om kinderen door ons heen geboren te laten worden, en baby'tjes zijn ervoor gemaakt om zichzelf geboren te laten worden. 

Het enige wat wij moeten doen, is de voorwaarden scheppen waarbinnen je de leven-gevende-beweging-die-geboorte-is ruim baan geeft.

Het enige wat wij moeten doen, is de voorwaarden scheppen waarbinnen je de leven-gevende-beweging-die-geboorte-is ruim baan geeft. Het allerbelangrijkste hierbij is dat je je helemaal op je gemak voelt. Dat je je veilig voelt en dat je in liefdevol contact bent met de mensen om je heen. In een dergelijke zachte sfeer stromen de belangrijkste 'bevalhormonen' oxytocinen en endorfinen. Oxytocine is het hormoon dat zorgt voor de weeën en het is tevens het borstvoedingshormoon. Oxytocine wordt ook wel het liefdeshormoon genoemd, je maakt dit hormoon aan tijdens het bedrijven van de liefde, maar ook tijdens een gezellig etentje met vrienden. Oxytocine kan rijkelijk door je lijf heen stromen als je je werkelijk gedragen voelt, als je je thuis voelt in je omgeving, als je helemaal je eigen gang kan gaan, als je het lekker warm hebt, als de lichten gedimd zijn, als je geen zakelijke gesprekken hoeft te voeren of over zakelijke dingen hoeft na te denken. In deze omstandigheden stromen de endorfinen ook, de pijnstillende stofjes (vele malen sterker dan morfine!) die zorgen dat je in een heerlijke roes komt.

Als een bevalling op de een of andere manier stagneert dan wordt dat in reguliere termen 'niet-vorderende-ontsluiting' genoemd of 'weeënzwakte'. Vanuit de reguliere verloskunde moet de bevalling vervolgens een zetje krijgen door bijvoorbeeld kunstmatig de vliezen te breken. Werkt dat ook niet, dan moet een vrouw naar het ziekenhuis om bijgestimuleerd te worden, anders zou ze het niet meer aankunnen vanwege uitputting. 

Een woord als weeënzwakte, of erger nog de Engelse term hiervoor 'failure to progress' suggereert dat er iets mis is met de geboorte (of, erger nog, met de bevallende moeder). 

Dit soort procedures worden uiteraard met de beste bedoelingen uitgevoerd, maar ik vind het een zeer eenzijdige benaderingswijze. Een woord als weeënzwakte, of erger nog de Engelse term hiervoor 'failure to progress' suggereert dat er iets mis is met de geboorte (of, erger nog, met de bevallende moeder). Zonder dat er wordt gekeken naar de oorzaak van de zogenaamde weeënzwakte, wordt het symptoom op technische wijze behandeld, door medisch in te grijpen en de betreffende vrouw door dit ingrijpen te 'redden'. Vliezen worden gebroken, met alle risico's van dien (zie blz. 115 van Vrije geboorte). Er wordt bijgestimuleerd, met alle risico's van dien (zie o.a. blz. 128 van Vrije geboorte). Bijstimuleren kan leiden tot een ruggenprik, wat weer kan leiden tot een kunstverlossing of zelfs een keizersnede. 

Ook kunnen routine-handelingen als toucheren ervoor zorgen dat een vrouw op slot gaat. Hiermee krijg je de gekke paradox dat de ontsluiting stopt, juist doordat deze van buitenaf wordt gemeten...

In plaats van te grijpen naar buitenkantoplossingen, zou het meer voor de hand liggen om eerst contact te maken met de moeder. Wat is er aan de hand, waardoor zij zich niet kan openen? Zijn de omstandigheden wel in orde? Voelt zij zich op haar gemak met de mensen om haar heen (waaronder dus ook de zorgverleners?) Maakt zij zich ergens zorgen over? Misschien nemen de weeën wel af doordat zij en haar kindje moe zijn. Er is niets mis mee om tijdens de bevalling even te rusten, of zelfs te slapen. Er is bij de bevalling van een gezonde moeder en baby echt geen enkele haast om een kindje geboren te laten worden. En als er wel sprake is van haast, dan zou de reden van de reden hiervan eerst grondig moeten worden onderzocht, alvorens je bevalling erdoor te laten bepalen. Ook kunnen routine-handelingen als toucheren ervoor zorgen dat een vrouw op slot gaat. Hiermee krijg je de gekke paradox dat de ontsluiting stopt, juist doordat deze van buitenaf wordt gemeten...

In een eerdere blog beschreef ik het verhaal van een geboorte waar vroedvrouw Marieke Verschelling bij aanwezig was. Zij vertelde:

'Na verloop van tijd bleef de ontsluiting op eenzelfde punt hangen, het proces stagneerde. Na een aantal uren  ben ik toen in gesprek gegaan met deze moeder. Ik zei dat er nu twee wegen te bewandelen zijn. De eerste weg is om naar het ziekenhuis te gaan en daar het medisch traject te doorlopen met bijstimulatie etcetera. De tweede weg is om nu bij jezelf te rade te gaan wat er voor jou nog in de weg zit om je helemaal te kunnen openen. (...)

De moeder gaf meteen aan dat ze de tweede weg wilde bewandelen en dat ze wist wat er aan de hand was. Ze gaf toe dat ze het héél moeilijk vond om zich aan haar man toe te vertrouwen. Ze hield op een bepaalde manier altijd reserves naar hem toe. Alleen al door dit uit te spreken ontstond er ruimte. Het stel is samen in bad gaan zitten (terwijl de man van tevoren nog zo duidelijk had gezegd dat hij overal aan mee wilde werken, maar niet in het bevalbad wilde!) en binnen een uur is het kindje geboren.'
 
Als de reguliere weg was behandeld, dan had deze geboorte hoogstwaarschijnlijk op een medische manier plaatsgevonden. Nu werd de wijsheid van de moeder zelf aangeboord. Zij wist hoe het kindje geboren moest worden en wat daarvoor nodig was. De harmonie werd hersteld, de oxytocinen kregen ruim baan en het kindje kwam op een natuurlijke, vreugdevolle manier ter wereld.

Toch is dit volgens mij de bedoeling van vroedvrouwschap, om als een zuster naast de moeder te staan en de ruimte waarbinnen het nieuwe leven geboren kan worden te scheppen en bewaken. 

Ik kan me voorstellen dat zo'n manier van werken veel vraagt van een vroedvrouw, omdat er geen enkele zekerheid is waaraan ze zich kan vasthouden, immers elke geboorte is anders, want elke vrouw is anders. Toch is dit volgens mij de bedoeling van vroedvrouwschap, om als een zuster naast de moeder te staan en de ruimte waarbinnen het nieuwe leven geboren kan worden te scheppen en bewaken. Een vroedvrouw is een mid-wife, die tussen de twee werelden staat, daar waar het kindje vandaan komt en daar waar het heen gaat, geen med-wife, die precies weet welke standaard middeltjes er voor welke standaard problemen moeten worden gebruikt en alleen volgens protocollen handelt.

woensdag 14 maart 2012

Verhaal van een superrelaxte stortbevalling

Dit is het verhaal van een superrelaxte bevalling. Een HypnoBirthing geboorte die wel zó ontspannen verliep dat het kindje geboren werd terwijl de vroedvrouw nog onderweg was.... De moeder vertelt:

'Vanaf een enorme roze wolk beschrijf ik de geboorte van mijn tweede dochter.
Op de uitgerekende datum was er nog geen aanwijzing dat de geboorte zich aan zou dienen, dus we wilden die dag nog even met z’n drietjes genieten, want dit zou wel eens het laatste weekend in deze samenstelling kunnen zijn. We besloten ’s middags naar een zomerfeest te gaan op een kasteel. Omdat we de auto niet dichtbij konden parkeren moesten we een eind lopen naar het kasteel. Ik voelde me super, dus het was geen enkel probleem. Ik zei nog tegen mijn man dat ik tijdens de HypnoBirthing cursus had geleerd dat lopen zo goed is, dus we stapten vrolijk door. 

Eenmaal thuis voelde ik tijdens het eten en de rest van de avond regelmatig gerommel in m’n buik, maar niet noemenswaardig. Dan was het er weer wel en dan was het weer weg. Om 22.00 uur ben ik, zoals al een paar maanden iedere avond, in bad gegaan met een boek. Heerlijk ontspannen ben ik om 22.45 uur in bed gekropen. Om 23.00 uur voelde ik plots een heftige steek in m’n buik, gevolgd door het gevoel alsof er iets knapte van binnen. Ik ben snel uit bed gerold en inderdaad bleek mijn membraan te zijn losgelaten ('loslaten van het membraan' = HypnoBirthing taal voor 'het breken van de vliezen'). Toen heb ik een beetje vocht opgevangen om te kijken of het helder was en de verloskundige gebeld, omdat de baby bij de laatste controle niet meer ingedaald bleek te zijn. 

'We hebben nog wat met haar zitten kletsen , terwijl ik een paar golvingen aan het weg ademen was (die kwamen toen om ongeveer om de tien minuten). Mijn man had niet eens in de gaten dat ik dat aan het doen was,  haha.'

De verloskundige kwam om 23.45 uur om het hartje van de baby te controleren en om te kijken of ze inmiddels was ingedaald. Dat was gelukkig het geval, zodat ik niet aan bed gekluisterd hoefde te zijn. We hebben nog wat met haar zitten kletsen (over hypnobirthing), terwijl ik een paar golvingen aan het weg ademen was (die kwamen toen om ongeveer om de tien minuten). Mijn man had niet eens in de gaten dat ik dat aan het doen was, haha. 

Om 00.30 is de verloskundige naar huis gegaan en hebben we het licht uit gedaan. Toen begon direct het “echte werk”. Om de twee à drie minuten waren er golvingen die ik toch nog vrij pittig vond om weg te ademen. Gelukkig kon ik tussendoor weer op adem komen en ik had het gevoel dat ik het allemaal nog onder controle had (in tegenstelling tot de geboorte van onze eerste). We zijn veel van houding veranderd. We begonnen liggend op bed. 

'Daarna ben ik op een kruk gaan zitten en is mijn man achter mij de light touch massage gaan toepassen met op de achtergrond de rainbow relaxation cd aan.'
 
Daarna ben ik op een kruk gaan zitten en is mijn man achter mij de light touch massage gaan toepassen met op de achtergrond de rainbow relaxation cd aan. Dit was nog niet zo eenvoudig, omdat ik heftig aan het transpireren was, wat het strelen over de huid niet echt gemakkelijker maakte. Vervolgens ben ik even gaan staan en gaan draaien met m’n heupen. Ik voelde een soort druk die ik niet goed kon omschrijven. Daarna ben ik weer gaan zitten, maar dit voelde niet prettig meer. Ik zei tegen mijn man “ik vind het nu niet grappig meer, ik denk dat ik even onder de douche ga staan”. 

'Onder de douche heb ik ongeveer vijf minuten doorgebracht, want ik voelde al snel weer die rare druk. Ik dacht dat het persgolvingen waren, maar kon niet geloven dat dat al zo was, we waren tenslotte nog maar net bezig.'
 
Onder de douche heb ik ongeveer vijf minuten doorgebracht, want ik voelde al snel weer die rare druk. Ik dacht dat het persgolvingen waren, maar kon niet geloven dat dat al zo was, we waren tenslotte nog maar net bezig. Ook kon ik mezelf nu niet meer stil houden en er kwamen echte oerkreten naar boven. Mijn man, die al een paar keer had gezegd de verloskundige te willen bellen, was van plan dit nu ook echt te doen, maar heeft me nog snel geholpen met afdrogen en mij naar bed helpen. Inmiddels hoorde ik dat ons dochtertje van het lawaai was wakker geworden en ze lag te huilen in bed. Ik zei nog tegen mijn man dat hij misschien beter eerst mijn ouders even kon bellen voor haar. Gelukkig was hij zo wijs om dat niet te doen en eerst de verloskundige te bellen. Een minuut nadat hij haar aan de lijn had, voelde ik weer een persgolving en deed mijn onderbroek uit. Ik voelde het hoofdje al met mijn hand en mijn man zei “ik zie het hoofdje”. 

'Het was zo ontzettend bijzonder om zonder het bijzijn van buitenstaanders je kindje ter wereld te brengen. Een moment om echt nooit, maar dan ook nooit meer te vergeten.'

Twee tellen later (om 02.10 uur) kwam ze blakend gezond ter wereld in de armen van haar vader. Ze begon direct te huilen en we hebben haar op mijn buik gelegd. Wat is ze mooi! De verloskundige die inmiddels in de auto zat onderweg naar ons heeft ons verder telefonisch begeleid. We hebben haar toegedekt met handdoeken en een mutsje opgedaan. 

Mijn man heeft ons dochtertje uit haar bedje gehaald en zo hebben we met z’n viertjes op bed zitten wachten tot de verloskundige bij ons binnen kwam stormen. Het was zo ontzettend bijzonder om zonder het bijzijn van buitenstaanders je kindje ter wereld te brengen. Een moment om echt nooit, maar dan ook nooit meer te vergeten. Het is eigenlijk onbeschrijfelijk. Ook daarna voelde het als één groot feest.

'Het is precies de soepele geboorte geworden die we gehoopt hadden. En of het nu wel of niet door de cursus HypnoBirthing komt, dat maakt ons niet uit. Wij hebben onze prachtige dochter zonder al teveel ongemak in onze armen kunnen sluiten.' 

Mijn man heeft de navelstreng doorgeknipt en voor de netheid is er een hechtinkje gezet (ik was dus gelukkig niet echt uitgescheurd). De verloskundige stond al klaar met een injectie voor de placenta, maar ik heb aangegeven dat ik dit niet wilde en wilde kijken of deze zo geboren zou worden en dat was gelukkig het geval. De kraamverzorgster, die een uurtje later kwam, heeft alles opgeruimd, terwijl ik lekker ben gaan douchen. Daarna hebben we gezellig een beschuitje gegeten en zitten napraten over de geboorte. De verloskundige zei “die HypnoBirthing van jou dat is wat...”. Het is precies de soepele geboorte geworden die we gehoopt hadden. En of het nu wel of niet door de cursus HypnoBirthing komt, dat maakt ons niet uit. Wij hebben onze prachtige dochter zonder al teveel ongemak in onze armen kunnen sluiten.'